9 december 2025
Codekamer Verhuizen: Eenzijdige inkoopvoorwaarden ondermijnen gezonde markt
Door Kees Blokland; Kees is medegrondlegger en voormalig voorzitter van de Code Verantwoordelijk Marktgedrag
Branchevoorwaarden onder druk
De Nederlandse verhuisbranche kent zorgvuldig opgebouwde branchevoorwaarden: de Algemene Voorwaarden voor Bedrijfsverhuizingen (AVB). Deze bieden een evenwichtige regeling voor onder meer aansprakelijkheid, verzekering, betaling en geschillen. Ze vormen het fundament onder professioneel en gezond marktgedrag.
Toch worden ze in aanbestedingen steeds vaker terzijde geschoven. Grote opdrachtgevers, ook de Rijksoverheid, leggen liever hun eigen inkoopvoorwaarden op, zoals bij de Rijksoverheid de ARVODI. Daarmee drukken ze een generiek inkoopregime op een specialistische branche. Dat lijkt alleen vorm, maar de gevolgen zijn fors.
Eigen regimes, grote risico’s
Waar de AVB redelijke limieten hanteren, kennen bijvoorbeeld de ARVODI nauwelijks grenzen. In een recente Nota van Inlichtingen bij een overheidsaanbesteding stelden inschrijvers voor de aansprakelijkheid te beperken tot een gangbaar maximum (bijvoorbeeld 2 SDR per kilo, met een plafond van 100.000 SDR per gebeurtenis). De opdrachtgever wees dat af. Daarmee loopt een verhuisbedrijf bij schade het risico op claims die de omzet van een heel jaar kunnen overstijgen, terwijl de vergoeding voor de opdracht marginaal is. Dat is niet alleen onredelijk, het verstoort de markt.
Aanpassen kan, maar bijna niemand doet het
Op papier is aanpassing mogelijk. Opdrachtgever en opdrachtnemer mogen de inkoopvoorwaarden wijzigen, zolang dit goed wordt vastgelegd in de aanbestedingsstukken. In de praktijk gebeurt dat nauwelijks. Juridische afdelingen vinden het omslachtig en tijdrovend, en durven vaak geen verantwoordelijkheid te nemen voor afwijkingen. Ook ontbreekt soms de kennis om de risico’s goed te wegen. Tijdgebrek doet de rest. Zo tekenen verhuisbedrijven contracten met disproportionele aansprakelijkheidsrisico’s en die druk komt uiteindelijk terecht op de werkvloer.
In strijd met verantwoord marktgedrag
Opvallend is dat dit botst met de Code Verantwoordelijk Marktgedrag, die inmiddels geldt in sectoren als schoonmaak, beveiliging, catering en ook verhuizingen. De Code verplicht opdrachtgevers om bij aanbestedingen rekening te houden met de sociale en economische haalbaarheid van hun opdrachten. Eenzijdig eigen inkoopvoorwaarden opleggen en branchevoorwaarden negeren is daarmee onverenigbaar. Het zet aan tot een race naar de bodem, waarin marges verdwijnen en werknemers de prijs betalen.
Terug naar gelijkwaardigheid
Hoog tijd dus voor een kentering. Opdrachtgevers zouden niet moeten redeneren vanuit: “wij bepalen de regels”, maar vanuit: “wij maken samen de markt”. Dat betekent: begin bij de branchevoorwaarden en wijk daar alleen gemotiveerd van af, in goed overleg en met degelijk juridisch advies. En verhuisbedrijven moeten zelf steviger aan de poort staan. Stel in de Nota van Inlichtingen de juiste vragen, vraag expliciet om opname van de AVB. Verwijs naar de Code handreiking Inkopen van verhuisdiensten. Laat zien dat het kan: bij sommige organisaties lukt het al, juist dankzij vasthoudendheid en samenwerking met juristen.
Want dit gaat niet om papier of paragraafjes. Het gaat om eerlijke marktverhoudingen, fatsoenlijk ondernemerschap en het beschermen van de mensen die elke dag het zware werk doen. Wie daar achteloos aan morrelt, ondermijnt de basis van de branche.
Bron: Vakblad Verhuizen, Organisatie van Erkende Verhuizers, 2025-5
